Cietrzew (Lyrurus tetrix)

Jak wygląda cietrzew?

Stary cietrzew-kogut ma suknię czarną z fioletowo-niebieskim, metalicznym połyskiem, jedynie w połowie skrzydeł widnieje wąski, biały pasek i na barku przy tułowiu biały trójkąt zwany lustrem. Młody kogut ma grzbiet brązowy. Ogon, czyli lira, czarny, charakterystyczny przez to, że 1-2 boczne sterówki, a u starych kogutów 4, wygięte są haczykowato na zewnątrz. Podogonie białe, czasem nakrapiane podłużnymi, czarnymi cętkami. Nad oczami czerwone korale, które w okresie toków nabrzmiewając schodzą się prawie ze sobą. Dziób czarny. Nogi siwo-brązowe, upierzone aż po palce . Również palce, podobnie jak u głuszca, mają drobne pióreczka, które w okresie zimy pomagają w chodzeniu po śniegu. W okresie lata (lipiec, sierpień) młody kogut ma na głowie i szyi upierzenie brązowawe, podobnie jak kura.

Kura - cieciorka jest upierzona zupełnie inaczej niż kogut - jest ona brązowo-szara, znaczona czarnymi i rdzawymi plamami. 

 

 

 

Jaka jest wielkość cietrzewia?

Długość cietrzewia wynosi około 60 cm, ogon około 20 cm, rozpiętość skrzydeł do 100 cm, masa do 1,5 - 2 kg. Kura jest mniejsza od koguta, długość jej wynosi około 50 cm, rozpiętość skrzydeł około 80 cm, a masa do 1 kg.

W jakich warunkach terenowych przebywa cietrzew?

Cietrzew bytuje na terenach lesistych, krzaczastych i podmokłych, zarośniętych brzeziną i olszyną. Nie lubi zwartych, jednowiekowych i jednogatunkowych lasów. Najchętniej przebywa na wypaleniskach, w zniszczonych lasach, nieregularnie zarośniętych, zaniedbanych łąkach i pastwiskach przeplatanych uprawnymi polami. 

Czym żywi się cietrzew ?

Cietrzew żywi się jagodami, owocami leśnymi, nasionami, zbożem, młodymi pędami, pączkami i liśćmi drzew oraz młodą zieleniną. Szczególnie lubi pączki brzeziny. Zjada również owady, mrówki i ślimaki. 

Kiedy są lęgi cietrzewi?

Cieciorka zakłada gniazdo w krzakach, mchu, wrzosach, we wgłębieniu ziemi, które wyściela mchem, pierzem i źdźbłami trawy. W kwietniu - maju znosi 7- 10 jaj (żółte, brązowo nakrapiane) i wysiaduje przez 4 tygodnie. Młode rosną szybko i zdolne są do lotu już po dwóch tygodniach życia. U pierzenie zmieniają w październiku. Cietrzew żyje około 15 lat.

Jak odbywają się toki cietrzewi?

Toki cietrzewiToki cietrzewi trwają od końca marca do połowy maja. Odbywają się one grupowo (gromadami), na ziemi i na drzewach. Jako miejsce toków obierają sobie cietrzewie polany i halizny leśne lub wyręby, bądź też łąki w pobliżu krzaków. Toki rozpoczynają się w nocy około godziny 3. O wschodzie słońca następuje krótka przerwa (szabas), po czym trwają w dalszym ciągu do około godziny 8 rano. Odbywają się czasem także toki wieczorne, ale są one mniej intensywne. W czasie tokowania cietrzew wydaje dwa rodzaje głosów - czuczykanie i bulgotanie. Pierwszy głos podobny jest do fonetycznego brzmienia początkowej części jego nazwy: cziszy... cziszy..., a drugie do dalekiego gruchania grzywacza: rutturu... rutturu... urr... urr.. rutturu. W czasie tokowania kogut napręża skrzydła opuszczając je do ziemi, lirę rozpościera i unosi prostopadle w górę, Szyję wyciąga równolegle do ziemi i w tej pozycji biega, podfruwa, podskakuje i w ogóle jest bardzo ruchliwy. Często wdaje się w walkę z innymi kogutami. Toki odbywają się przez cały okres ich trwania stale w jednym miejscu, chyba że kilkakrotnie zostały przerwane przez człowieka lub jastrzębia. Po okresie toków kogut zmienia upierzenie i dopiero we wrześniu uzyskuje pełną urodę. Stan pogody ma bardzo duży wpływ na przebieg toków, gdyż deszcz, wiatr, śnieg przerywają je.

Jaki jest tryb życia cietrzewia?

Od wczesnej jesieni (wrzesień) cietrzewie żyją w stadach. W zimie rozbijają się na jednopłciowe stada. Żerują przez cały dzień, w nocy śpią na drzewach. Chętnie kąpią się w piasku. Cietrzew jest bardzo czujny, ma dobry słuch i wzrok i dla-tego niełatwo daje się podejść. Lot ma szybki i zwinny. W zimie, w okresie dużych mrozów i wysokich śniegów, cietrzew zakopuje się w śniegu

Uwaga: W rozumieniu prawa cietrzew nie jest zwierzyną łowną

Opis pochodzi ze strony Pana Ryszarda Łosinieckiego

Strona główna